Minddistrict

Nieuws & Blogs

De weg naar herstel: meer dan cliënt-behandelaar alleen

Social support - betrek vrienden bij je herstel

Stel je voor: je zit niet goed in je vel en hebt daar last van in je dagelijks functioneren. Je gaat naar een hulpverlener om grip op de situatie te krijgen. Thuis krijg je maar niet aan je geliefde uitgelegd hoe je iedere dag ervaart. Zou het niet fijn zijn om een hulpmiddel te hebben dat je situatie tastbaar maakt voor hem of haar?

Of andersom: je moeder heeft last van paniekaanvallen, je wilt écht kunnen helpen wanneer het niet goed met haar gaat. Advies van haar hulpverlener zou daarbij goed van pas komen.

Naasten in het zorgtraject

Het betrekken van naasten in een zorgtraject leidt tot meer begrip, sneller herstel, minder leed en minder terugval. Daarom is het zo jammer dat naasten niet altijd een plek in dit traject krijgen wanneer nodig. Een behandeling wordt vaak gezien als iets tussen cliënt en behandelaar. Door deze drempel voelt een naaste zich snel een buitenstaander. Hulpverleners bevinden zich vaak in soortgelijke situatie: je hebt weinig grip op de omgeving van een cliënt, terwijl deze grote invloed heeft op het welzijn.

Het belang van sociale netwerkenToch zijn er nog te weinig werkbare methodes om de twee werelden te verenigen. Zorginstellingen Dimence, Reinier van Arkel en GGzE vatten namens de Gx (een samenwerking van 9 innovatieve zorginstellingen) de koe bij de hoorns en vroegen Minddistrict te helpen bij de ontwikkeling van een oplossing.

We hebben het social support network ontwikkeld, een toegankelijke functionaliteit waarmee het netwerk van de cliënt een grote rol kan krijgen in de zorgroute.

De rol van digitale interventies

Digitale platformen lijken een goede manier om naasten te betrekken, zo blijkt uit diverse onderzoeken (bijv. van Richards en van Allam, om er 2 te noemen). Juist online middelen kunnen zorgen dat de driehoek van cliënt, hulpverlener en netwerk tot stand komt. Dit zijn enkele mogelijkheden die de onderzochte digitale platformen bieden:

  • Steun buiten de directe zorg: Via chat- en forumfunctionaliteiten kunnen cliënten en naasten elkaar ondersteunen. Hulpverleners kunnen hieraan deelnemen, maar ook zonder de interventie van een hulpverlener geven cliënt en naaste elkaar steun.
  • Meer inzicht voor de hulpverlener: Communicatieplatformen voor zowel cliënten en naasten als behandelaren, bieden behandelaren meer inzicht in de dynamiek tussen de cliënt en diens omgeving.
  • Directe communicatie: Cliënt, hulpverlener en naaste kunnen direct communiceren, zonder dat één van hen het ‘doorgeefluik’ is. Zo wordt o.a. het nemen van besluiten en het maken van afspraken versoepeld.
  • Erkenning en herkenning: Het presenteren van inspirerende persoonlijke verhalen kan ondersteuning, troost en inzicht bieden. Dit kan ook tot meer begrip van naasten leiden.

Het blijkt dat digitale communicatie de drempel naar contact kan verlagen. Dit omdat het altijd mogelijk is om iets te delen. Daarnaast is actieve deelname aan een gesprek geen vereiste, je kunt in- en uitstappen wanneer je wilt.

Hoe zie jij de rol van naasten in de zorg voor je? Wat zijn daarin je behoeften en wensen? Dat vroegen we aan cliënten, hulpverleners en naasten die verbonden waren aan de zorginstellingen Dimence, Siza, Reinier van Arkel, GGzE en Transfore. Ook vroegen we hen hoe ze dat in digitale zorg voor zich zagen.

Op basis van een groot aantal interviews kwamen we tot de volgende voordelen van het online betrekken van naasten, oftewel 'social support':

  • Voor de cliënt is het prettig om op deze manier steun, maar ook begrip vanuit het eigen netwerk te krijgen.
  • De naaste krijgt praktische informatie over wat de cliënt ervaart en hoe hij of zij de cliënt kan helpen. Daarnaast biedt het social support network de mogelijkheid om ook als naaste steun te krijgen.
  • Voor zowel cliënt als naaste is het prettig om een actievere rol in de behandeling te krijgen. Daarmee voorkom je een gevoel van isolatie.
  • De hulpverlener krijgt meer inzicht in de omgeving van de cliënt, waardoor het makkelijker wordt om deze waar nodig bij te sturen. Het beeld dat wordt gevormd is completer, ook na afronding van de behandeling. Dat laatste helpt natuurlijk bij eventuele terugvalpreventie.

Het sleutelwoord is grip, iedereen krijgt meer vat op de situatie en de betrokkenen nemen actief deel aan het zorgtraject. Met alle positieve gevolgen van dien.

Voor wie kan dit werken?

We stellen je graag voor aan Bart.

Voordat we dat doen graag aandacht voor het volgende: een aantal onderdelen van deze case worden nog ontwikkeld en zijn dus niet direct beschikbaar.

Bart zit inmiddels twee jaar thuis omdat hij een depressie heeft. Zijn man Martijn vindt het steeds lastiger worden om hier mee om te gaan. ‘Hij sleept ons allemaal mee in zijn somberheid. Hij heeft het te druk met zichzelf om nog echt onderdeel te zijn van het gezin.’ Ook de dochter van Martijn en Bart heeft last van de situatie. Ze heeft daardoor vaak ruzie op school.

Aan de slag met Social Support

Martijn wil graag begrijpen wat er nou aan de hand is en wat hij kan doen om te helpen. Hij heeft het gevoel dat alles wat hij nu doet juist averechts werkt. Het kost hem zoveel energie dat hij ‘op’ raakt. Het voelt alsof hij er niet meer kan zijn voor het gezin.

Bart heeft het gevoel dat hij voortdurend aangevallen wordt. Hij wil dat Martijn snapt hoe moeilijk het voor hem is, en dat Martijn niet telkens zo boos is. ‘Het lukt gewoon echt niet.’

Social support in de praktijk

Bart deelt het gevoel van onbegrip met zijn hulpverlener Ida. Zij denkt dat het social support network een mooie aanvulling is op de behandeling: Bart krijgt de mogelijkheid om stukjes van zijn online behandeling met Martijn te delen. ‘Kijk, dit is nou hoe ik me voel.’

Martijn zelf gaat een online training volgen: psycho-educatie gericht op depressie. Hij krijgt oplossingen aangereikt om zijn gevoel van machteloosheid te verminderen. Maar ook tips om goed voor zichzelf te blijven zorgen.

Ook voor Ida ontstaat er een kans. Ze vraagt aan Bart of hij een groepsgesprek kan starten. Dat geeft haar de mogelijkheid om een beter beeld van de thuissituatie te krijgen en hierop in te spelen. Ze kan behandelonderdelen klaarzetten waarin Bart en Martijn samenwerken, zoals het ontwerpen van een terugvalplan. Martijn herkent hierbij andere waarschuwingssignalen dan Bart en merkt deze soms zelfs eerder op.

Een paar weken later loopt Bart voor het eerst in twee jaar met zijn dochter op de kinderboerderij, Martijn verrast hem via een videoboodschap – hij gaat uitgebreid voor hem koken vanavond.

Waarom zou je social support gebruiken?

Social Support NetworkHet social support network laat zien dat digitale middelen de zorg kunnen verrijken. Een goede hulpverlener is niet te vervangen, maar kan wel gebaat zijn bij digitale oplossingen. Zeker voor het betrekken van het sociale netwerk van de cliënt bij de zorg.

Om het meeste uit het social support network te halen, is zal de werkwijze van de hulpverlener aangepast zal moeten worden. Effectief profiteren van de mogelijkheden van ehealth (en in dit geval het social support network) kan namelijk pas als je durft te veranderen. Dat klinkt moeilijk, maar we zijn ervan overtuigd dat het zetten van een eerste stap al duidelijk maakt dat het niet onmogelijk is. Laten we morgen beginnen.

Benieuwd wanneer we met de uitrol van deze nieuwe functionaliteit beginnen? Neem gerust contact met ons op!

Om onze website gebruiksvriendelijker en persoonlijker te maken, gebruiken wij cookies. Bezoek je onze website, dan ga je akkoord met deze cookies.