Minddistrict

“Online preventieprogramma’s zullen over 5 jaar een vanzelfsprekend onderdeel van de zorg zijn”

Met ICare Prevent-onderzoek depressie en angst voorkomen

Een transdiagnostische interventie voor de preventie van depressie en angst: dat is ICare Prevent. De interventie is niet alleen op werkzaamheid onderzocht, maar ook op kosteneffectiviteit. Wij spraken met dr. David Ebert, onderzoeksleider van ICare Prevent, over het project, zijn motivatie en de rol van ehealth in de komende jaren.

Ebert, die nu onderdeel is van het Europese onderzoeksconsortium ICare, is een gerenommeerd onderzoeker van de ontwikkeling en evaluatie van evidence based online interventies voor de geestelijke gezondheidszorg. Hij richt zich in het bijzonder op preventie en vroegtijdige interventie bij psychische aandoeningen. Samen met zijn team heeft hij 15 verschillende online interventies ontwikkelt, waarvan de werkzaamheid en kosteneffectiviteit in in totaal 40 gerandomiseerde klinische studies geëvalueerd is.

screenshot met een oefening uit de interventie ICare prevent

Naast zijn universitaire activiteiten is Ebert geïnteresseerd in de implementatie van online en mobiele interventies in de ggz. In dit kader heeft hij ook het GET.ON instituut opgericht, een door de EU ondersteund project dat in samenwerking met diverse universiteiten online interventies in de zorg implementeert. Bij de Schön-kliniek, een grote particuliere kliniekketen in Duitsland, was Ebert verantwoordelijk voor de implementatie van online therapie. Daarnaast is Ebert president van de International Society for Research of Internet Interventions (ISRII).

Het onderzoek naar ICare Prevent moet uitwijzen of het mogelijk is om het hulp van deze online interventies angst en depressie te verminderen. Daarom is een studie opgezet in 4 lande – Duitsland, Zwitserland, Spanje en Nederland. “We kunnen nog niet precies zeggen of er verschillen zijn tussen de resultaten in de verschillende landen. Maar de data die we hebben zijn veelbelovend. Het programma is goed ontvangen, en de deelnemers hebben aangegeven tevreden te zijn,” vertelt Ebert.

Zelfhulptrainingen tegen neerslachtigheid en angst

ICare Prevent richt zich op mensen die meer en langer piekeren dan anderen, en zich meer zorgen maken om kleine dagelijkse situaties, maar nog niet depressief zijn. Voor depressie en angststoornissen zijn er afzonderlijke studies.

De onderzochte interventie is opgebouwd als een 7 weken durende online zelfhulptraining. Het doel van de training is om de neerslachtige gevoelens en angsten van deelnemers aan te pakken en uit te dagen. De training geeft hulpmiddelen om met dergelijke gevoelens om te gaan en geeft achtergrondinformatie over het ontstaan van de gevoelens.

De interventie is getest op bewezen effectiviteit en kostenefficiëntie

In eerste plaats is het doel van ICare Prevent om een interventie te ontwikkelen die mensen met lichte depressieve en angstklachten ervoor behoedt een ernstiger psychische aandoening te ontwikkelen. In de tweede plaats was het doel om die interventie, in begeleide vorm en onbegeleide vorm, te testen op effectiviteit en op kostenefficiëntie.

Transdiagnostisch

De ontwikkeling van ICare Prevent is gebaseerd op transdiagnostische online interventies, waaraan David Ebert zelf meeontwikkelde. Het idee achter transdiagnostisch werken is dat er symptomen van diverse klachten zijn die overlappen, bijvoorbeeld bij angst en een laag zelfbeeld. De vraag bij ICare Prevent was of mensen met beginnende angst- of depressieve klachten met dezelfde interventie geholpen kunnen worden.

Het programma bestaat uit verschillende modules, die kunnen worden aangepast aan de behoeften van de deelnemers. De kern van de training bestaat, samengevat, uit:

  1. Oefeningen om activiteiten te ondernemen in het dagelijks leven die deelnemers helpen zich te focussen op hun waarden en andere belangrijke behoeften in het leven. En om hun stemming te verbeteren, zorgen en spanningen te verminderen en kracht te herwinnen.

  2. Effectieve strategieën aan te leren om problemen waar mensen zelf invloed op hebben systematisch beter te kunnen oplossen.

  3. Methoden die helpen om spanning en angst te verminderen, om te leren hoe je geleidelijk moeilijke situaties en gevoelens kunt aanpakken, hoe je je angsten kunt leren beheersen en je over het algemeen vrijer te voelen.

Nog voor de het project beëindigd is kan het team van David Ebert positieve (tussen)resultaten laten zien. “We kunnen natuurlijk nog niets zeggen over een definitieve uitkomst, maar het onderzoek was veelbelovend. We zagen bij de mensen die onze interventie volgde een vermindering van hun symptomen en een verhoging van de kwaliteit van leven.”

De toekomst van online preventie

Ebert twijfelt er niet aan: “de komende 5 jaar zullen online preventiemiddelen een normaal onderdeel worden van de zorg, zoals vandaag de dag online bankieren vanzelfsprekend is. En ehealth is zowel voor te stellen als preventie, als onderdeel van behandeling. Maar daar moet dan wel de bereidheid voor zijn om het ook te gebruiken. Alleen wanneer mensen zich kunnen indenken zo’n interventie te volgen kan het goed werken.” Voor Ebert is het met name belangrijk dat online interventies voldoen aan een kwaliteitsstandaard. Zodat mensen alleen kwalitatief hoogstaande en goed werkende interventies aangeboden krijgen. “Ik denk dat daar een keurmerk of een ander soort bewijs voor nodig is.”

Daarnaast gelooft Ebert in een combinatie van zorgmethoden als ultieme oplossing: “voor sommige mensen zullen online interventies uitstekend zijn, anderen vinden juist optimale hulp in één-op-ééngesprekken of groepsbehandeling.”

Meer weten?

Naast ICare Prevent zijn er nog andere ICare-projecten die de moeite waard zijn om je in te verdiepen. Lees bijvoorbeeld het interview dat we hadden met Barbara Nacke over everyBody, een onderzoek naar ehealth en eetstoornissen. Of kom meer te weten over CORE, dat door veerkracht te bevorderen stressklachten bij studenten wil verminderen.

Wist je dat Minddistrict gebruikt wordt in vele onderzoeksprojecten? Je kunt meer informatie vinden over minddistrict en onderzoek op onze onderzoekspagina’s.

Wil je iets anders weten of gewoon eens met ons kennis maken? Neem contact op!